تبلیغات
ثامن زیست - نكات فصل هشتم– ژنتیك و خاستگاه آن-سال سوم تجربی
ثامن زیست
زکات علم نشر آن است. حضرت علی ع



پژوهش های مندل

1)      انتقال صفات از والدین به فرزندان ، وراثت نام دارد.

2)  در حدود بیش از یك قرن پیش كشیش اتریشی به نام مندل ، پژوهش های خود را درباره ی وراثت با پرورش انواع مختلف گیاهان نخود فرنگی آغاز كرد.

3)  از حدود دویست سال پیش از مندل ، كشاورزان انگلیسی به پرورش و پژوهش درباره ی گیاه نخود می پرداختند.

4)      مندل توانست با كارهای خود قواعد و قوانینی برای پیش بینی الگوهای وراثت كشف كند.

5)      قوانین مندلی ، پایه ی علم ژنتیك را تشكیل داد.

6)      ژنتیك شاخه ای از علم زیست شناسی است كه محققان آن پژوهش درباره ی وراثت را بر عهده دارند.

7)  دو عامل به مندل كمك فراوان كردند1-  اینكه پدر مندل كشاورز بود و او در كار كشاورزی به پدرش كمك می كرد و 2- همچنین او در دانشگاه وین به تحصیل علوم و ریاضی پرداخت  و مهارت تبیین پدیده های طبیعی را با كمك ریاضیات فرا گرفت .

8)      نخستین پژوهش مندل ، تكرار آزمایش های نایت بود.

9)   نایت كشاورز انگلیسی بود كه گیاهان نخود فرنگی را كه گلبرگ سفید داشتند با گیاهان نخود فرنگی كه گلبرگ ارغوانی داشتند ، آمیزش داد و دانه های حاصل را به دست می آرود و دوباره می كاشت.

10) نایت مشاهده كرد كه همه ی گیاهان حاصل گلبرگ ارغوانی دارند. اما هنگامی كه دو تا از این گیاهان گل ارغوانی را با هم آمیزش می داد ، گلبرگ تعدادی ازآن ها ارغوانی و تعدادی دیگر سفید می شود.

11) آزمایش های مندل یك تفاوت اساسی با كارهای نایت داشت و آن اینكه مندل تعداد گیاهان گلبرگ سفید و گلبرگ ارغوانی هر یك از نسل ها را می شمرد و اعداد به دست آمده را از نظر آماری تجزیه و تحلیل می كرد.

12)  چرا مندل گیاه نخود فرنگی را برای پژوهش های خود انتخاب كرد؟

a.  گیاه نخود فرنگی چند صفت دارد كه هر كدام فقط دو حالت را نشان می دهند. این صفات به آسانی قابل تشخیص هستند و حد وسط ندارند.

b.  آمیزش دادن گیاه نخود فرنگی با یكدیگرآسان است. در این مسیر می توان گیاه نخود را به حال خود رها كرد تا خودلقاحی كند و یا اینكه به صورت مصنوعی آن را وادار به دگر لقاحی كرد.

.c  گیاه نخود فرنگی نسبتاً كوچك است ، به آسانی پرورش داده می شود ، زود گل می دهد و دانه های بسیار تولید می كند

13) خود لقاحی یعنی اینكه گامت های نر و ماده ی هر گل با هم لقاح یابند برای این كار كافی است كه دانه ی گرده ی هر گل بر روی كلاله ی مادگی همان گل قرار بگیرد.

14)  دگر لقاحی یعنی دانه ی گرده ی گلی دیگر ، بر روی كلاله ی مادگی گل مورد نظر قرار بگیرد.

15) مندل برای انجام دگر لقاحی ، دانه های گرده ی گل دیگری را كه در نظر داشت بر روی كلاله ی مادگی گلی قرار می داد كه قبل از رسیدن و تولید دانه ی گرده ، پرچم های آن را قطع كرده بود.

16)  منل مشاهده كرد كه صفات به نسبت های قابل پیش بینی به ارث می رسند.

17)  نخستین آزمایش مندل ، آمیزش مونوهیبریدی نامیده می شود.

18) آمیزش مونو هیبریدی آزمایشی است كه طی آن فقط یك صفت را كه دو حالت دارد ، مورد پژوهش قرار می گیرد.

19)  مندل این آزمایش را در سه مرحله انجام داد :

a.  خالص سازی : در این مرحله مندل به چند گیاه نخود فرنگی گلبرگ ارغوانی و گلبرگ سفید اجازه داد تا چند نسل به طور طبیعی و از طریق خود لقاحی آمیزش كنند و در این میان گیاهان غیر دلخواه را حذف می كرد تا زمانی كه مطمئن شود كه در صورت ادامه ی خود لقاحی ، فقط گیاهانی با همان رنگ گلبرگ به وجود می آیند . او این گیاهان به دست آمده ی خالص از نظر صفت مورد نظر را والدین ( P ) نامید.

b.  مندل دو گیاه والد را كه از نظر رنگ گلبرگ متفاوت بودند ، وادار به دگر لقاحی كرد ، او زاده های حاصل را نسل اول ( F1 ) نامید و به مشاهده ی صفات آنها پرداخت.

c.  مندل سرانجام گیاهان نسل اول را به حال خود می گذاشت تا خود لقاحی كنند و گیاهان حاصل از نسل اول را نسل دوم ( F2 ) نامید و صفات آنها را به دقت بررسی كرد.

20) مندل مشاهده كرد كه در نسل اول همه ی گیاهان فقط یكی از صفات والدین را بروز می دهند و صفت دیگر را ظاهر نمی كنند. مثلاً در مورد رنگ گلبرگ در نسل اول همه ی گیاهان دارای گلبرگ ارغوانی بودند و صفت گلبرگ سفید در آنها مشاهده نمی شد.

21) همچنین مندل مشاهده كرد كه در نسل دوم صفتی كه در نسل اول ظاهر نشده بود ، دوباره ظاهر می شود البته به نسبت خاص 1 در مقابل 3 یعنی در نسل دوم به ازای سه گیاه دارای گلبرگ ارغوانی ، فقط یك گیاه دارای گلبرگ سفید به وجود می آمد.

22) مندل این نسبت ها را از راه شمارش افراد دارای هر حالت صفت مورد نظر در نسل دوم به دست آورد.

 

قسمت دوم :  نظریه ی مندل

23) نخستین تجربه ی انسان در ژنتیك از هزاران سال پیش با كشتن حیوانات اهلی ضعیف و كم توان برای بر آروده كردن نیاز های فوری و حمایت از تولید مثل افراد پرتوان و مرغوب و نگهداری از آنها می باشد.

24) در طول زمان انسان به این نتیجه دست یافت كه صفات هر فرد ، برآیند یا میانگینی از صفات والدین است كه به نظریه ی آمیختگی صفات معروف است.

25)  نظریه ی آمیختگی صفات با كارهای مندل اعتبار خود را از دست داد.

26) مندل پی برد كه هر صفت را در گیاه نخود فرنگی دو عامل تعیین می كند كه یكی از پدر و دیگری از مادر به ارث می رسند.

27)  ما امروزه این عامل های تعیین كنندهی صفات را ژن می نامیم.

28)  هر یك از گامت های نر و ماده ، یك عامل مربوط به صفت را حمل و به فرزند می دهند.

فرضیه های مندل

29)  مندل نتایج پژوهش های خود را در چهار فرضیه خلاصه كرد :

a.  هر جاندار برای هر صفت خود ، دو آلل دارد كه یكی را از پدرو دیگریرا از مادر دریافت كرده است.

b. ژن های مربوط به هر صفت ممكن است مشابه هم باشند یا اینكه متفاوت باشند.( امروزه به حالت های مربوط به یك صفت ،‌آلل می گویند)

c.  پس از لقاح دو آلل متفاوت ، ممكن است یكی از آنها به طور كامل خود را ظاهر كند و دیگری هیچ اثر قابل مشاهده ای از خود بروز ندهد.

d. دو آلل مربوط به یك صفت ، هنگام تشكیل گامت از یكدیگر جدا می شوند و هر گامت فقط یكی از آنها را دریافت می كند.

30) فرضیه های مندل ، مبنای نظریه مندل را كه پایه و اساس علم ژنتیك كلاسیك است ، تشكیل می دهند.

31) مندل عاملی را (آلل ) كه در نسل اول خود را نشان می دهد ، غالب و عاملی را كه در نسل اول ظاهر نمی شود ، مغلوب نامیده می شوند.

یافته های مندل به زبان امروزی

32)  امروزه در ژنتیك ، برای نشان دادن الل ها از حروف استفاده می شود.

33) برای نشان دادن آلل غالب از حروف بزرگ لاتینی و برای نشان دادن آلل مغلوب از حروف كوچك استفاده می شود.

34) اگر فردی هر دو نوع آلل غالب و مغلوب را همراه با هم با هم داشته باشد، می گویند كه این فرد از نظر آن صفت ناخالص یا هتروزیگوس است.

35) اگر فردی دو آلل مربوط به صفت مورد نظرش مثل هم باشند گفته می شود كه فرد از نظر آن صفت خالص یا هوموزیگوس است.

36)  افراد ناخالص فقط حالت صفت غالب را نشان می دهند.

37)  نوع آلل هایی كه هر فرد دارد ژنوتیپ نامیده می شود.

38)  شكل ظاهری مربوط به هر صفت را فنوتیپ می نامند.

39)  قوانین مندل

a.  قانون تفكیك ژن ها : دو آلل مربوط به هر صفت هنگام تشكیل گامت از یكدیگر جدا می شوند.

b. قانون جور شدن مستقل ژن ها : هنگام تشكیل گامت ها ، آلل های مربوط به هر صفت ، بدون تأثیر بر صفات دیگر ، از هم تفكیك و جدا می شوند.

40) قانون اول مندل یعنی قانون تفكیك ژن ها ، توصیف كننده  رفتار كروموزوم ها در طی تقسیم میوز است.

41) میدانیم كه در میوز ، كروموزوم های همتا از یكدیگر جدا می شوند ؛ پس می توان گفت كه عامل های مندلی یا همان ژن ها بر روی كروموزوم ای همتا قرار دارند و به همین خاطر برای هر صفت دو آلل داریم.

42)  قانون دوم مندل از طریق آزمایش دی هیبریدی به دست آمده است.

43) آمیزش دی هیبریدی ، آمیزشی است كه در آن به چگونگی وراثت دو جفت صفت كه هر كدام دو حالت متقابل دارند توجه می شود.

44) در آمیزش دی هیبریدی مندل به این نتیجه رسید كه در آمیزش ها و وراثت آنها صفت های مختلف  هیچ اثری بر روی همدیگرندارند.

45) قانون دوم فقط درباره ی ژن هایی درست است كه روی كروموزوم های مختلف قرارداشته باشند. ( یعنی روی كروموزوم های همتا نباشند)

46) امروزه معلوم شده است كه ژن ها ، بخش هایی از مولكول DNA هستند و DNA بخش اصلی كروموزوم ها را تشكیل می دهد و كروموزوم های هر فرد از والدین او به ارث می رسند.


نوشته شده در تاریخ دوشنبه 13 بهمن 1393 توسط علایی