تبلیغات
ثامن زیست - خلاصه‌ی درس فصل 6ازكتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1 – كلاس دوم تجربی
ثامن زیست
زکات علم نشر آن است. حضرت علی ع

انتقال مواد در گیاهان

186- ریشه، گیاه را در خاک نگه می دارد ، اما نقش اصلی ریشه جذب آب و مواد معدنی محلول از خاک است.

187- در نزدیکی رأس ریشه تارهای کشنده از روپوست ایجاد می شوند.

188- تارهای کشنده فقط در منطقه ی کوچکی از ریشه قابل مشاهده هستند.

189- تارهای کشنده در اصل سلول های روپوستی طویل شده ای هستند که سطح وسیعی را برای جذب فراهم می کنند. ( افزایش سطح جذب)

190- درون پوست (آندودرم) ، درونی ترین لایه ی پوست را تشکیل می دهد.

191- سلول های درون پوست دارای یک لایه ی مومی به نام سوبرین (چوب پنبه ) در اطراف خود هستند.

192- این لایه ی چوب پنبه ای که آندودرمین نیز نام دارد ، نوارکاسپاری را تشکیل می دهد.

193- سوبرین نسبت به آب نفوذ ناپذیر است در نتیجه درسلول های  درون پوست در محل هایی که سوبرین وجود دارد نسبت به آب نفوذ ناپذیر است.

194- وجود نوار کاسپاری در حرکت آب و یون های معدنی در عرض ریشه بسیار مهم است. ( کنترل و هدایت )

195- در ریشه ی برخی گیاهان ، چند لایه ی سطحی پوست به صورت برون پوست یا اگزودرم تمایز پیدا می کنند.

196- در دیواره های جانبی سلول های برون پوست نیز نوار کاسپاری وجود دارد که کنترل ورود یون های معدنی را دو چندان می کند.

197- گیاهان به چند دلیل اصلی نیاز به آب دارند : 1- برای فتوسنتز و 2- نیز حفظ شادابی (آماس) سلولی  3- ترابری نمک های معدنی و مواد محلول.

198- آب توسط ریشه از خاک و طی فرآیند اسمز جذب تارهای کشنده می شود.

199- حرکت آب از تارهای کشنده تا آندودرم به خاطر شیب پتانسیل آب است .

200- آب همیشه از جایی که پتانسیل آب آن بیشتر است به جایی که پتانسیل آب آن کمتر است حرکت می کند.

201- آب در آوند های چوبی به طور مداوم به سمت بالا حرکت می کند و آب سلول های مجاور آوند جانشین آبی می شود که به بالاتر سعود کرده است. در نتیجه پتانسیل آب سلول های نزدیک تر به آوند های چوبی ، کمتر از سلول های دورتر است.

202- دو راه عبور آب در عرض ریشه عبارتند از 1- مسیر پروتوپلاستی   2- مسیر غیر پروتوپلاستی

203- در مسیر پروتوپلاستی آب از طریق دیواره و غشا وارد سلول تار کشنده می شود و سپس از طریق پلاسمودسم ها به سلول های مجاور وارد می شود.

204- در مسیر غیر پروتوپلاستی ، مولکول های آب در عرض ریشه از طریق دیواره های سلولی و فضای برون سلولی بین سلول ها حرکت می کنند.

205- یون های معدنی محلول در آب نیز می توانند از مسیر غیر پروتوپلاستی حرکت کنند.

206- در آندودرم به خاطر وجود نوار کاسپاری آب فقط از مسیر پروتوپلاستی عبور می کند .

207- به نظر می رسد که نوار کاسپاری ، راهی برای کنترل ورود آب و یون هایی معدنی به درون آوند چوبی فراهم می کند.

حرکت آب در داخل گیاه

208- حرکت آب در آوند های چوبی وابسته به تعرق است .

209- تعرق یعنی خروج آب به صورت بخار از سطح گیاه که بیشتر توسط برگ ها انجام می شود.

210- قسمت اعظم تعرق از طریق روزنه های برگ انجام می شود . همچنین مقدار کمی تعرق از راه پوستک (کوتیکول ) و عدسک ها نیر صورت می گیرد.

کشیده شدن آب از بالا

211- تعرق باعث ایجاد یک نوعی فشار منفی ( مکش ) در برگ ها می شود چون به محض خروج بخار آب از هر سلول ، این سلول به روش اسمز مقداری آب از سلول مجاور جذب می کند و به همین صورت تا آوند چوبی که در نتیجه در آوند چوبی نوعی مکش در ستون آب ایجاد می شود. به این پدیده کشش تعرقی گفته می شود.

212- کشش تعرقی یعنی کشیده شدن آب در گیاه به سمت بالا به علت پیده ی تعرق در برگ ها .

213- چسبندگی زیاد مولکول های آب به یکدیگر و همچنین چسبندگی این مولکول ها به دیواره ی اوند چوبی ، باعث می شود که ستون آب درون آوند های چوبی پیوسته باشد و احتمال گسستگی (حباب دار شدن) کاهش یابد.

214- حرکت آب در داخل گیاه را نظریه ی هم چسبی کشش تفسیر می کند . یعنی حرکت آب در داخل گیاه یکی به خاطر کشش تعرقی و دیگری به خاطر هم چسبی مولکول های آب درون آوند ها است.

215- به چسبندگی مولکلو های آب به دیواره ی اوند های چوبی ، دگر چسبی گفته می شود.

رانده شدن آب از پائین

216- در زیر درون پوست لایه ای به نام دایره ی محیطیه ( پریسیکل) قرار دارد .

217- در لایه ی دایره ی محیطیه ، یون های محلول در آب به صورت فعال و با صرف انرژی توسط سلول های این لایه به درون آوند های چوبی رانده می شوند.

218- ورود یون ها به آوند چوبی باعث کاهش پتانسیل آب آوند چوبی شده و به ورود آب به آوند های چوبی طبق اسمز کمک می کند.

219- پتانسیل آب کمتر یعنی فشار اسمزی بیشتر .

سلول های نگهبان و تعرق

220- روزنه ها در همه ی بخش های هوایی و جوان گیاه وجود دارند.

221- تعداد روزنه ها در برگ و بخصوص در سطح روپوست پائینی برگ بیشتر از سایر بخش های گیاه است.

222- روزنه ها در تماس با فضای اسفنجی میانبرگ هستند که این فضا پر از هوای مرطوب است.

223- در اصل هر روزنه را دو سلول لوبیایی شکل نگهبان روزنه می سازند.

224- روزنه در اثر تغییرات فشار آب سلول های نگهبان روزنه باز و بسته می شود.

225- اگر سلول های نگهبان روزنه آب جذب کرده و متورم شوند ( تورژسانس) باعث باز شدن روزنه خواهند شد و بر عکس اگر دچار پلاسمولیز و کاهش فشار آب شوند ، روزنه بسته خواهد شد.

226- سلول های لوبیایی شکل نگهبان روزنه در هنگام افزایش فشار آب به دو دلیل  خمیده می شوند :

 1- تفاوت ضخامت دیواره ی داخلی و خارجی                        2- جهت گیری رشته های سلولزی دیواره ها

227- ضخامت دیواره ی داخلی نسبت به دیواره ی خارجی بیشتر است در نتیجه در هنگام تورم ، دیواره ی خارجی بسیار بیشتر افزایش طول می یابد..

228- جهت گیری رشته های سلولزی به صورت شعاعی باعث می شود که در هنگام تورم سلول ، سلول فقط در جهت طولی افزایش یابد.






نوشته شده در تاریخ یکشنبه 24 فروردین 1393 توسط علایی