تبلیغات
ثامن زیست - نكات درسی فصل چهارم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1- قسمت سوم
ثامن زیست
زکات علم نشر آن است. حضرت علی ع

نكات درسی فصل چهارم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1- قسمت دوم

بزاق كارهای مختلفی انجام می دهد.

1-      بزاق مخلوطی از ترشحات سه جفت غده ی  بناگوشی  ، زیر آرواره‌ای و زیر زبانی  و نیز غده های كوچك ترشح كننده‌ی موسین است.

2-      ترشحات غده های بناگوشی رقیق تر و بیشتر از دو غده ی بزاقی دیگر است و در آن آنزیمی به نام پتیالین وجود دارد.

3-      پتیالین ، گوارش كربوهیدرات ها را در دهان آغاز و نشاسته را به مالتوز تبدیل می كند.

4-      ماده‌ی دیگری به نام موسین ،در بزاق ، پس از جذب آب محلولی چسبناك به نام موكوز به وجود می آورد.

5-      موكوز باعث به هم چسبیدن ذرات جویده شده و لغزنده و مناسب شدن آنها برای انجام عمل بلع می شود.

6-      غده های ترشح كننده‌ی موسین در سرتاسر طول لوله ی گوارش وجود دارند.

7-      لیزوزیم تركیب دیگری موجود در بزاق است .

8-      دیواره‌ی سلول سلولی باكتری های بیماری زای موجود در غذا و دهان را از بین می برد و حفره‌ی دهان را ضد عفونی می كند.

9-   ترشح دائمی بزاق ، محیط دهان را پیوسته مرطوب نگه می دارد ، به احساس چشایی كمك می كند و حركت زبان و لب ها را در هنگام سخن گفتن راحت می كند .

10-  ترشح بزاق در هنگام خواب بسیار كاهش می یابد.

بلع ، غذا را از دهان به معده می رساند.

11-  بلع انتقال لقمه ی غذایی جویده شده از دهان به معده است كه به وسیله‌ی مركز عصبی آن انجام می شود ( بصل النخاع)

12- در هنگام بلع پس از جویده شدن غذا 1- زبان بالا می آید و به كام می چسبد و به سمت گلو فشار می آرود و لقمه ی غذا را به گلو می فرستد 2-گیرنده های مكانیكی گلو تحریك شده و انعكاس بلع ایجاد می شود. 3- در هنگام بلع زبان كوچك به سمت بالا می رود و دهانه ی راه بینی را می بندد. 4- حنجره نیز بالا می آید و اپی گلوت پائین می آید و با رسیدن این دو به هم راه نای نیز بسته میشود.5- در این حالت غذا وارد مری می شودكه با حركات دودی خود غذا را به معده می رساند.

13-  در هنگام بلع مركز بلع با اثر بر مركز تنفس ، باعث قطع موقت تنفس می شود.

14-  نیروی جاذبه در حركت لقمه ی غذا در مری نقش چندانی ندارد.

15- ماهیچه ی بخش انتهایی مری كاردیا نام دارد كه در حالت عادی منقبض است و از ورود محتویات معده به مری جلوگیری می كند ولی با رسیده لقمه ی غذا و حركات دودی به آن ، ماهیچه های آن از انقباض خارج شده و لقمه وارد معده می شود.

معده

16- غذا در معده بر اثر حركات معده و شیره های آن ، ریز و نرم و به طور نسبی هضم می شوند و به صورت ماده ای خمری شكل به نام كیموس در می آیند.

17-  كیموس به تدریج به دوازدهه ( قسمت ابتدایی روده ی باریك) وارد میشود.

18-  سطح داخالی معده‌ی خالی چین خورده است كه با پر شدن معده ، این چین خوردگی ها ناپدید می شوند.

19-  در انتهای معده ، ماهیچه ای حلقوی وجود دارد كه دریچه ی پیلور را به وجود می آرود كه فقط هنگام تحویل كیموس به روده ی باریك باز می‌شود.

20-  ماهیچه های حلقوی (داخلی) و طولی ( خارجی ) معده در نزدیكی پیلور قطورتر ازنواحی بالایی معده هستند.

21-  بعد از ورود غذا به معده ، انقباض های معده به تدریج شدیدتر می شوند و تعداد آنها بیشتر می شود.

22-  انقباض های معده از زیر كاردیا شروع و در طول معده به سمت پیلور پیش می روند.

23- در پایان گوارش معدی ، شدت انقباض های معده به حدی می رسد كه در هر حركت بخشی از كیموس معده به دوازدهه رانده می شود و بقیه‌ی كیموس به خاطر بسته شدن دریچه ی پیلور دوباره به معده بر می گردد.

24-  هر چه حجم كیموس و كشیدگی دیواره ی معده بیشتر باشد ، حركات تخلیه‌ای معده با شدت بیشتری صورت می گیرند.

25-  تركیب شیمیایی كیموس و حجم كیموس موجود در دوازدهه، مهمترین عوامل مؤثر بر تخلیه‌ی معده هستند.

26-  در معده مواد مختلفی ترشح می شوند.

27-  ترشحات معده عبارتند از :

a.    موسین كه سلولهای ترشح كننده آن در سراسر سطح داخلی معده وجود دارند و لایه‌ی ضخیم و چسبنده و قلیایی موكوزی ایجاد می كنند. این ماده سطح داخلی معده را لغزنده می كند و مخاط آن را از اثر شیره ی معده محافظت می كند.

b.       آنزیم های معده كه به وسیله ی سلول های اصلی (پپتیك) غده های دیواره‌ی معده تولید می شوند كه خود عبارتند از :

     i.   چند پروتئاز كه به نام كلی پپسینوژن خوانده میشوند . پپسینوژن خود پس از تماس با اسید معده به مولكول هایی كوچكتر به نام پپسین تبدیل می شود كه پپسین هم با اثر بر پپسینوژن ، به این تبدیل كمك می كند. پپسین پروتئین ها را به مولكول های كوچكتر پپتیدی تجزیه می كند.

    ii.   رنین كه در شیره‌ی معده ی نوزادان آدمی و بسیاری پستانداران یافت می شود و پروتئین شیر را كه كازئین نام دارد رسوب مب دهد. از رنین به عنوان مایه پنیر در پنیر سازی استفاده می شود.

c.        اسید معده كه همان اسید كلریدریك است ( HCl ) و باعث گوارش غذا ، كشتن میكروب های غذا و تبدیل پپسینوژن به پپسین می شود.

d.    فاكتور داخلی معده كه برای حفاظت ویتامین 12B در مقابل اثر اسید و آنزیم ها و جذب آن در روده لازم است. ویتامین 12B برای زایش طبیعی گلبول های قرمز لازم است و كمبود آن باعث كاهش تعداد گلبول های قرمز و كم خونی می شود.

e.        گاسترین كه نوعی هورمون است و توسط غده های مجاور پیلور به خون ترشح می شود و محرك ترشح اسید و آنزیم های شیره‌ی معده است.

28- .غده های نزدیك تر به پیلور ، آنزیم های شیره‌ی معده را می سازند و غده‌های بالاتر علاوه بر آنزیم ، اسید و فاكتور داخلی معده را نیز ترشح می كنند.




نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 11 دی 1392 توسط علایی