تبلیغات
ثامن زیست - خلاصه‌ی درس فصل 4ازكتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1 – كلاس دوم تجربی-قسمت اول
ثامن زیست
زکات علم نشر آن است. حضرت علی ع

نكات درسی فصل چهارم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1

وال و تغذیه او

1-      وال ها بزرگترین جانور كره‌ی زمین هستند.

2-   وال گوژپشت بدنی 72 تنی دارد ، طول بدنش 16 متر است. در هر وعده می تواند نیم تن غذا را در معده‌ی خود جای دهد و وزن غذای روزانه‌ی او به 2 تن می رسد.

3-      غذای وال ، ماهی ها ی كوچك و خرچنگ های ریز ساكن دریا ها است.

4-   وال به جای دندان چند ردیف اندام شانه مانند در دو طرف آرواره‌ی بالای خود دارد . او برای غذا خوردن ، نخست دهان و گلوی خود را باز می كند و مقدار زیادی آب به همراه جاندارانی كه در آن شنا می كنند ، وارد دهان و گلوی خود می كند. سپس جانور دهان خود را می بنند ، آب از دهان خرج می شود ، اما ذرات غذایی در لای اندام شانه مانند او گیر می كنند. در این هنگام جانور این مواد را می بلعد و وارد معده ی خود می‌كند.

تغذیه و مراحل آن

5-   تغذیه فرآیندی است كه در طی آن جاندار غذا را می بلعد و سپس گوارش می دهد و مواد مفید آن را جذب و مصرف می كند و مواد زائد آن را دفع می كند.

6-     تغذیه دارای چهار مرحله است :  1- بلع 2- گوارش 3- جذب 4- دفع مدفوع

7-      بلع یعنی فرو بردن غذا از دهان به معده.

8-      گوارش خود دو نوع است الف) گوارش مكانیكی كه یعنی خرد كردن ذرات درشت غذا بع تكه های كوچك و ب) گوارش شیمیایی كه یعنی تجزیه‌ی پلی مرها به مونومر های سازنده ی آنها

9-   گوارش شیمیایی به دو دلیل صورت می گیرد 1- مولكول های پلی مر درشت هستند و نمی توانند از غشای سلول ها به راحتی عبور كنند و وارد سلول شوند. 2- سلول ها به مونومر ها برای ساختن پلی مرها و تركیبات خود نیاز دارند.

10-  جذب یعنی ورود مولكول های مونومر به سلول های پوشاننده‌ی سطح روده و سپس ورود آنها به درون خون.

11-  دفع یعنی خروج مواد گوارش نیافته و ترشحات لوله‌ی گوارشی از بدن.

تغذیه و گوارش در جانوران مختلف

12-  نوع غذا و روش ها گوارش آن در جانوران مختلف متفاوت است.

13-  تفاوت غذا و روش های گوارش به خاطر شرایط محیط زندگی و ساختار بدنی است.

14-  جانوران از نظر نوع غذا سه دسته اند 1- علفخواران 2- گوشت خواران 3- همه چیز خواران

15-  توتیا از جلبك های آب تغذیه می كند و علفخوار است.

16-  عنكبوت جانوری گوشت خوار است.

17-  انسان جانوری همه چیز خوار است.

18- هر جاندار برای گوارش مواد غذایی باید محیطی بیرون از سلول ها داشته باشد تا آنزیم ها ی گوارشی به سلول ها و مولكول های زیستی آسیب نرسانند.

19-  جانداران تك سلولی برای گوارش مواد غذایی در درون خود واكوئل های خاصی دارند كه محیطی مجزا در درون سلول می باشد.

20-  آمیب و اسفنج گوارش درون سلولی دارند و در این گوارش ، واكوئل های گوارشی درون سلول فعالیت دارند.

21-  كرم كدو دهان و لوله‌ی گوارشی ندارد و از پوست خود مواد غذایی گوارش یافته‌ی درون روده ی میزبان خود را جذب می كند.

22-  بسیاری از جانداران جایگاه خاصی در خارج از خون و سلول های بدن برای گوارش غذای خود دارند.

تغذیه در هیدر

23-  هیدر از كیسه تنان است و كیسه‌ی گوارشی دارند . این كیسه فقط یك راه ورودی ( دهان سلولی ) و خروجی مشترك دارد.

24-  هیدر می تواند ذرات غذایی بسیار بزرگتر از سلول خود را ببلعد.

25- هیدر جانداری صیاد است و صید خود را با نیش های زهری خود می كشد،  سپس جانور  با كمك بازوهای خود شكار را وارد دهان و كیسه‌ی گوارشی خود می كند. در كیسه‌ی گوارشی ، بعضی سلول های پوشاننده كیسه ، آنزیم های هیدرولیز كننده ترشح می كنند. بعضی دیگر از سلول ها تاژك هایی دارند كه با حركت دادن آنها ، غذا را با آنزیم های گوارشی مخلوط می كنند. ذرات درشت غذا به این ترتیب ریز می شوند. این ذرات وارد سلول ها ی پوشاننده كیسه  گوارشی می شوند و بقیه مراحل گوارش به صورت درون سلولی طی می شود. باقس مانده ی بدن صید كه گوارش نیافته از راه همان دهان سلولی خارج می شود.

26-  هیدر در ابتدا دارای گوارش برون سلولی و در ادامه دارای گوارش درون سلولی است.

لوله ی گوارشی

27-  بسیاری از جانداران لوله‌ی گوارشی دارند كه جهت حركت غذا در آن یك طرفه و از دهان به سمت مخرج است.

28-  لوله‌ی گوارشی برای انجام كارهای اختصاصی ، شكل و عمل اختصاصی پیدا كرده است.و بخش های مختلفی در آن ایجاد شده است.

29-  چینه دان محل نرم شدن و ذخیره‌ی موقتی غذا است

30- معده و سنگدان هم محل ذخیره‌ی موقتی غذا هستند ولی ماهیچه های آنها بسیار قوی تر از ماهیچه های چینه دان است و غذا را تا حدی خرد و آسیاب می كنند.





نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 11 دی 1392 توسط علایی